"KUBBE-İ HADRA'NIN EŞİ BENZERİ YOK"

Dr. Alihan Keskin, Mevlana Müzesi'nin simgesi "Yeşil Kubbe" olarak bilinen Kubbe-i Hadra'daki yenileme çalışmaları hakkında gazeteye özel açıklamalarda bulundu.
Yeşil Kubbe'nin hikayesini anlatmakla başlayan Dr. Alihan Keskin, şunları söyledi: "Sevenleri Mevlana'ya 'Vefat ettiğinizde sizi anacak bir kubbe yaparız' dediğinde Hz. Mevlana bunu reddederek 'Yok' demiş, 'Gök kubbe'den ala daha iyi kubbe mi var?' diyerek istememiş. Öldükten sonra halk bunu çok istemiş ve oğlu Veled de bu isteklere karşı çıkamamış ve 1274'te bu kubbeyi yapmışlar. Yeşil Kubbe, Karamanoğlu zamanında çini ile kaplanıyor.".Diyerek Hz. Mevlana Türbesi'ndeki gibi başka bir Yeşil Kubbe'nin eşi benzeri olmadığını vurguladı.

HER AŞAMA TİTİZLİKLE GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Restorasyon çalışmalarına 2020 yılında başladıklarını anlatan Dr. Alihan Keskin, türbenin yapısına uygun olacak şekilde her aşamanın titizlikle gerçekleştirildiğini aktardı.
Dr. Alihan Keskin: "Biz işe ilk olarak yapıştırıcı testi ile başladık. Yapıştırıcı deneylerini Necmettin Erbakan Üniversitesi'nde bulunan Bilim ve Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde (BİTAM) uyguladık. Havanın altında kalmasını isteyerek 18 tane yapıştırıcı testi yaptık. Çinin hangi madde ile daha sağlam, daha kalıcı olacağını denedik. Yapıştırıcıları tuğla ebadında 50-70 uygulaması yaptık. Deneyleri soğuk havaya uygun mu diyerek suyun içinde tuttuk ve kırma testi yaptık. 18 yapıştırıcımızın içinden 3 tanesi uygundu. Kayma testi uygulayarak kaç santimetre aşağı kaydığını gösterdik. Yan çekme testi ile her katı test ettik. Toplamda 150 test sonucu 1 tane yapıştırıcı en uygunu seçildi. Bu süreç içerisinde her aşamamızı tek tek kaydettik. Necmettin Erbakan Üniversitesinden Prof. Dr. Ahmet Avcı ile beraber sonuç raporunu yayımladık" ifadelerini kullandı.

YAKLAŞIK YEDEKLERLE BERABER 10 BİN ADET ÇİNİ ÜRETİLDİ

"Çinilerin testi 2020 yılında Eskişehir'de Seramik Araştırma Merkezi'nde (SAM) yapıldı. 1965 yılında yapılan 50-55 senelik fabrikasyon çiniler çıkarıldı. Çiniler formülü İtalya'dan gelmiş ve İznik'te imalatı yapıldı diyen Keskin, "1965 yılında yapılan bu çinilerin altında beton vardı, demirli beton vardı. 100 ton söküm yaptığımda neredeyse 60 ton tuğla söktüm ki 40 ton çini de oldukça ağırdı. Bu çıkan çiniler şu an müzede muhafaza ediliyor. 2020 yılında çinileri söktük. 4 tane çini imalatçısı ile görüşüldü. İçlerinden birinin seçilmesi gerekiyordu bu sebeple bilim kurulu oluşturuldu. İstanbul, Ankara ve Konya'dan üyeleri bulunan bilim kurulu çininin renginin turkuaz olmasına karar verdi. Ardından, çiniler SAM'a gönderildi ve seçilen imalatçı Konya'dan seçildi. Yaklaşık 10 bin adet çini üretildi. 2021 yılında imalatı gerçekleşti. 2022 yılında da ne ile yapıştırılacağına karar verildi. Sağlamlık denemesi sonrası bir kış geçti ve 2023 yılında montajı yapıldı. Yeşil Kubbe'nin restorasyon işi tamamlandı fakat her ihtimale karşı 2024 Mayıs ayına kadar gözlem üzerinde olacak" ifadelerini kullandı.

Keskin, "Bu türbe 350 metrekare, 10 bin tane çini var, basit gibi görünüyor ama değil, asla basit değil. Asıl uzun süren İlk karar aşamasıdır. Süreç, doğru tespitleri yapabilmek için ağır gitti. Bilim kurulları oluşturuldu, ilgili yetkili uzmanlarla görüşüldü, keşfi yapıldı, mali bütçesi hesaplandı. Ek olarak bu ne kadar sürede yapılacak böylece hepsi tespit edildi. Yeşil Türbe hayır işi elbette. Bu sefer bunları yapabilecek kabiliyetteki kişiler bulunuyor. 2014-15 yılında başlayan sürecin icraate geçişi 2020 yılını buldu. Bilim kurulunda, 2 kişi Ankara, 2 kişi Konya, 3 kişi İstanbul'dan olmakla beraber toplam 7 kişi seçildi. Bunlar; çini uzmanı, tarih uzmanı, malzeme uzmanı, mimar vs.. Konuyla ilgili bütün uzmanlıklar seçiliyor ve Valilik bilim kurulunu oluşturuyor böylece işe başlanıyor".

İLK RENGİ TURKUAZ

Keskin, "Yeşil Kubbe, 7 restorasyon geçirmiş, ilk rengi turkuazdı. Fırınlama yapılırken içindeki bakır, içinde kalış süresi biraz fazla olduğu zaman renk yeşile dönüyor. Tercih edilen çini 1865 yılındaki çinilerin aynı rengi seçildi. Yeşil kubbe de adını buradan alır. Bu yüzden seçilen çini rengi, maviye değil yeşile yakın. İlk lansmanda, valimiz, belediye başkanımız, Ali Akkanat 6-7 çini arasından 1865 yılındaki çini rengi seçildi. Böylece çini kendi rengini bulmuş oldu" diye konuştu.

Eflaki Dede'nin rivayeti hakkında açıklama yapan Keskin, "Eflaki Dede'nin bir kehaneti var Yeşil Türbe ile ilgili. Yeşil Türbe'nin 8 kere onarılacağını, 8.'nin son olacağını. Bunu da zengin bir Türk'ün yapacağını rivayet ediyor. Bunun üzerine Ali Akkanat Yeşil türbe'nin restorasyonuna talip oldu. Yeşil Kubbe restorasyonu, dünyada tek olmanın hakkını verdi. 2020 yılında başladı, gözlemle beraber 2024 yılında bitecek bu çok ciddi bir süreç. Sabırla emek vererek yapıldı. İyi ve uzun kalacağına inancımız tam" dedi.

5 MİLYONA YAKIN MALİYET

Keskin, "Yeşil Kubbe 2020 yılında 4-5 milyona yakın bir maliyeti oldu. Ekstra maliyetler oldu ama hiçbir şeyden kaçınılmadı ve gereken önem verildi. Herkes işin ucundan tutarak kolaylıkla halledildi. Yeşil Kubbe'nin de hakkı buydu" şeklinde konuştu.
Daha önceki restorasyon çalışmaları hakkında bilgi veren Alihan Keskin, daha önce İstasyon evleri olarak bilinen Alman evlerini, Konya Rüstem Paşa Kervansarayı'nı, Emirgazi'de Işıklar Camii'sini, Savcı ve hakim evi olarak kullanılmış konağı, Alaaddin Kılıçarslan Köşkü'nün ilk restorasyon faaliyetini ve Doğrugöz Merkez Camii'ni ve son olarak Mevlana Türbesi'ndeki Yeşil Kubbe'yi restore ettiğini açıkladı.